...

03-08-2020

Bescherm uw gezinswoning tegen professionele schuldeisers


In het geval uw privévermogen niet afgescheiden is van uw zakelijk vermogen, bestaat de kans dat u privé wordt aangesproken voor zakelijke schulden. Professionele schuldeisers zouden zich dan kunnen verhalen op uw privévermogen, waaronder uw gezinswoning, ingevolge schulden ontstaan in het kader van uw beroepsactiviteit. Hierbij denken we vooreerst aan de zelfstandige in de eenmanszaak.

Om zijn privévermogen te beschermen kan de zelfstandige in de eerste plaats kiezen voor het oprichten van een vennootschap die een aparte (rechts)persoon uitmaakt en bijgevolg een apart vermogen heeft. In dit geval is niet de zelfstandige maar wel de vennootschap gehouden met heel haar vermogen om de verbintenissen na te komen en de schulden ontstaan in het kader van de beroepsactiviteit te voldoen.

Echter in bepaalde vennootschapsvormen zijn de vennoten/aandeelhouders persoonlijk en hoofdelijk gehouden met hun privévermogen. Hierbij denken we aan de VOF en CommV. Daarnaast is de mogelijkheid dat de bestuurder van de vennootschap instaat met zijn privévermogen voor de vennootschapsschulden in het kader van de bestuurdersaansprakelijkheid of ingeval van een openstaande schuld in rekening-courant.

In de meeste gevallen maakt de gezinswoning het belangrijkste goed uit van het privévermogen van de zelfstandige. De wetgever biedt de mogelijkheid om de gezinswoning eenzijdig te onttrekken aan het onderpand van de schuldeisers door het afleggen van een verklaring van onbeslagbaarheid voor de notaris (Wet 25 april 2007 houdende diverse bepalingen (IV), BS 8 mei 2007). Zo beschermt u de zakelijke rechten ten aanzien van de gezinswoning (het eigendomsrecht, het vruchtgebruik, het erfpacht en het recht van opstal) en kunnen de professionele schuldeisers geen beslag leggen op de woning. Er kan uiteraard slechts één gezinswoning zijn. Het gaat om een feitelijke situatie: de plaats waar het gezin of de alleenstaande gewoonlijk leeft.

De regelgeving is van toepassing op elke zelfstandige, waarbij het begrip zelfstandige ruim geïnterpreteerd moet worden: zowel vrije beroepers als zaakvoerders en bestuurders van ondernemingen kunnen zich beroepen op deze bescherming. Het kan gaan om zelfstandigen in bijberoep, in hoofdberoep of zelfstandigen die na hun pensioen nog actief zijn.

In geval van gemengd gebruik van de gezinswoning, omdat de zelfstandige bijvoorbeeld een bureauruimte heeft in de woning, moet de notariële verklaringsakte duidelijk vermelden hoeveel percentage het woongedeelte uitmaakt en hoeveel percentage het beroepsgedeelte uitmaakt. Hierbij moet de totale oppervlakte van het gebouw als van het terrein in rekening worden gebracht.

  • Is de ruimte voor beroepsdoeleinden < 30% --> De volledige gezinswoning geniet bescherming door de verklaring onbeslagbaarheid gezinswoning.
  • Is de ruimte voor beroepsdoeleinden > 30% --> De onbeslagbaarheid slaat enkel op het woongedeelte van de gezinswoning. Bovendien dienen voorafgaandelijk statuten te worden opgesteld zodat verschillende juridische entiteiten binnen het onroerend goed worden gecreëerd. Een gedwongen verkoop van het beroepsgedeelte dat beslagbaar blijft, is hier mogelijk. Deze hypothese brengen uiteraard bijkomende kosten met zich mee.

De verklaring biedt enkel bescherming ten aanzien van schulden die verband houden met de professionele activiteit (beroepsschulden), met uitzondering van volgende schulden waarvoor er nooit een bescherming geldt:

  • ten aanzien van gemengde schulden, die verband houden met zowel het privéleven als de beroepsactiviteit van de zelfstandige
  • schuldvorderingen die het gevolg zijn van een misdrijf (bv. administratieve boetes)
  • schuldvordering op basis van een kennelijke bestuursfout die heeft bijgedragen tot het faillissement;

En bovendien heeft de verklaring enkel uitwerking t.a.v. schuldvorderingen die ontstaan zijn na het afleggen van de verklaring van onbeslagbaarheid voor de notaris en na de overschrijving van deze akte op het hypotheekkantoor. Het afleggen van de verklaring biedt dus geen soelaas voor de zelfstandigen met reeds bestaande financiële moeilijkheden.

Wenst u hierover meer informatie, aarzel niet onze juristen te contacteren.

AccountingTeam nv

Bronnen:

Disclaimer

De door AccountingTeam aangeleverde informatie wordt slechts voor informatiedoeleinden voorbereid en aangeboden. Het vormt geen juridisch of ander professioneel advies en lezers worden aanbevolen niet op basis van deze informatie te handelen zonder eerst juridisch advies in te winnen. Het materiaal mag enkel voor persoonlijk gebruik worden geconsulteerd en gebruikt. Elk ander gebruik is verboden. De auteurs van de aangeleverde informatie en documenten aanvaarden geen aansprakelijkheid voor het gebruik ervan.