Wijziging van het erfrecht

02-11-2017

Wijziging van het erfrecht: wat moet jij weten?

Het burgerlijk wetboek is ondertussen alweer meer dan 200 jaar oud. Logisch dus, dat ook de meeste regels van het erfrecht van die periode dateren.

Maar, gezien onze maatschappij voortdurend in verandering is (denk bijvoorbeeld aan nieuw-samengestelde gezinnen), oordeelde de wetgever terecht dat de wetgeving omtrent erfrecht aan revisie toe was.

Enkel de burgerrechtelijke en gerechtelijke regels inzake vererving wijzigen; op fiscaal gebied verandert er niets. Wij vertellen je alles wat je wil weten!

1. Keuze erfrecht

In principe blijf je vrij om te kiezen welk recht van toepassing is bij het openvallen van een nalatenschap. Wanneer je bijvoorbeeld de Franse nationaliteit hebt, maar wel in België woont, kan de erflater in het testament kiezen voor het Franse erfrecht.

Woont de erflater in België en heeft hij/zij vooraf geen keuze gemaakt? Dan is het Belgisch erfrecht van toepassing op de verdeling van de nalatenschap, ongeacht de nationaliteit.

2. Erfrechtovereenkomsten

Erfrechtafspraken of een erfrechtovereenkomst, waarbij de erflater en de kinderen de nalatenschap al verdelen voor het overlijden, was eerder verboden in België, behoudens enkele strikte uitzonderingen.

In de nieuwe wet worden deze overeenkomsten wél toegelaten tussen ouders en kinderen - en onder bepaalde voorwaarden. De overeenkomst is enkel bindend wanneer alle kinderen akkoord zijn, waardoor vele discussies voorkomen kunnen worden.

3. De reserve voor kinderen

Het principe van de reservataire erfgenamen blijft behouden, maar de verdeling van de reserve wordt aangepast.

Een reservataire erfgenaam, zoals bijvoorbeeld een kind, heeft altijd recht op een bepaald deel van de erfenis, zonder dat hiervan kan worden afgeweken. Hieruit volgt dan ook het gegeven dat men kinderen niet kan ‘onterven’.

In een testament kan de erflater enkel beslissen over het toebedelen van de rest van de nalatenschap, buiten de reserve. Dit principe blijft behouden, enkel de grootte van de reserve wijzigt. De reserve van de kinderen, ongeacht het aantal, wordt beperkt tot 50% van de nalatenschap. Bijgevolg kan men vrij beschikken over de andere 50% van de nalatenschap.

4. Reserve ouders

Bij kinderloze erflaters, was er eerder ook een reserve voorbehouden voor de ouders, waardoor zij altijd recht hadden op een bepaald deel van de erfenis.

Deze reserve wordt nu afgeschaft, waardoor kinderloze erflaters hun gehele vermogen bij testament aan een andere (derde) persoon kunnen toebedelen. Behoeftige ouders kunnen wel een onderhoudsvordering instellen op de nalatenschap.

5. Het vruchtgebruik

De langstlevende echtgenoot zal onder de nieuwe wetgeving nog steeds het vruchtgebruik erven over de gehele nalatenschap van de overleden echtgenoot, de erflater.

Nieuw is dat de langstlevende echtgenoot ook het vruchtgebruik verkrijgt van de goederen die geschonken zijn door de erflater met voorbehoud van vruchtgebruik. Er wordt dus een nieuw vruchtgebruik gevestigd op de geschonken goederen voor de langstlevende, ook al is dit niet uitdrukkelijk gestipuleerd in de schenkingsakte.

Bovendien wordt het ook mogelijk voor de erfgenamen die de blote eigendom ontvangen van de nalatenschap, om de omzetting van het vruchtgebruik van de langstlevende te vragen. Het vruchtgebruik van de goederen wordt dan gewaardeerd en kan worden afgekocht zodat de blote eigenaars nadien de volledige eigendom hebben. De langstlevende heeft wel een vetorecht betreffende de omzetting van het vruchtgebruik van de gezinswoning en de huisraad. Op deze manier probeert de wetgever tegemoet te komen aan de problemen die zich stellen bij nieuw samengestelde gezinnen.

6. Geen inkorting/inbreng in natura meer

Eén van de problemen die zich regelmatig voordeed, was de situatie dat een kind een huis geschonken had gekregen, en bij de vereffening en de verdeling van de nalatenschap bleek dat dat kind te veel had gekregen. Vroeger moest men het geschonken huis terug ‘inbrengen’ in de nalatenschap, om dan het geheel te verdelen. Dit zorgde natuurlijk voor veel praktische problemen en verregaande gevolgen.

Nu heeft de wetgever beslist dat niet het huis terug moet worden opgenomen in de nalatenschap, maar enkel de waarde van het huis. Het kind mag het geschonken huis dus behouden, maar de tegenwaarde moet ingebracht worden in de nalatenschap door middel van verrekening; ofwel door minderontvangst, ofwel door opleg. Ook het tijdstip van de waarderingen van schenking wordt aangepast: in alle gevallen gebeurt de waardering voortaan op basis van de waarde bij schenking, geïndexeerd tot de dag van overlijden.

7. Schenking buiten deel

Het vermoeden inzake schenkingen wordt omgedraaid voor alle erfgenamen behalve kinderen. Vroeger ging men er vanuit dat een schenking een voorschot was op het erfdeel van de begunstigde, tenzij men uitdrukkelijk anders vermeldde. Voor erfgenamen, andere dan kinderen, moest dus rekening gehouden worden met deze schenking bij het verdelen van de nalatenschap, waardoor mogelijk ook hogere erfbelasting wordt geheven dan de schenkingsrechten die van toepassing waren.

Dit vermoeden wordt voor hen in de nieuwe wet omgekeerd: een schenking gebeurt altijd buiten erfdeel, behalve aan kinderen. Wanneer men dus aan een broer of zus schenkt, zal dit buiten de nalatenschap worden gelaten, waardoor het schenkingstarief van toepassing blijft.

Heb jij nog vragen over de wijziging van het erfrecht?

Aarzel dan niet om ons te contacteren. Wij beantwoorden met veel plezier al jouw vragen!

Vertel me meer over de wijziging van het erfrecht!

Neem contact met ons op - en wij vertellen je alles wat jij wil weten.

Ja, ik wil meer weten.

Disclaimer

De door AccountingTeam aangeleverde informatie wordt slechts voor informatiedoeleinden voorbereid en aangeboden. Het vormt geen juridisch of ander professioneel advies en lezers worden aanbevolen niet op basis van deze informatie te handelen zonder eerst juridisch advies in te winnen. Het materiaal mag enkel voor persoonlijk gebruik worden geconsulteerd en gebruikt. Elk ander gebruik is verboden. De auteurs van de aangeleverde informatie en documenten aanvaarden geen aansprakelijkheid voor het gebruik ervan.